Το Βέλγιο είναι ένα ομοσπονδιακό κράτος που χωρίζεται σε δύο βασικές γλωσσικές περιοχές: τη Φλάνδρα στον βορρά, όπου μιλούν ολλανδικά, και τη Βαλλονία στον νότο, όπου μιλούν γαλλικά. Κάθε περιοχή έχει τον δικό της δημόσιο φορέα ραδιοτηλεόρασης: τη Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT) στη Φλάνδρα και τη Radio-télévision belge de la Communauté française (RTBF) στη Βαλλονία. Και οι δύο φορείς είναι πλήρη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοτηλεόρασης (EBU), επιτρέποντας έτσι τη συμμετοχή τους στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision. Επειδή επιτρέπεται μόνο μία συμμετοχή ανά χώρα κάθε χρόνο, οι δύο φορείς εναλλάσσονται στην εκπροσώπηση του Βελγίου. Από το 2021, η VRT είναι υπεύθυνη για τις συμμετοχές τα μονά έτη, ενώ η RTBF αναλαμβάνει τα ζυγά έτη, με τους δύο φορείς να μοιράζονται τα δικαιώματα μετάδοσης.
Ιστορία
Το Βέλγιο συμμετέχει στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision από το 1956, όταν έλαβε μέρος στον πρώτο διαγωνισμό. Η μεγαλύτερη επιτυχία της χώρας μέχρι το 1978 ήταν η τέταρτη θέση της Tonia το 1966, ενώ το 1978 ο Jean Vallée κατέκτησε τη δεύτερη θέση. Στη δεκαετία του 1980, παρά τις καλές επιδόσεις της Stella (τέταρτη το 1982) και του Jacques Zegers (πέμπτος το 1984), το Βέλγιο τερμάτισε τελευταίο για έκτη φορά το 1985. Το 1986, όμως, ήρθε η μοναδική νίκη της χώρας (μέχρι το 2023) όταν η Sandra Kim κέρδισε με το “J’aime la vie”. Παρά το γεγονός ότι οι στίχοι έλεγαν ότι ήταν 15 ετών, στην πραγματικότητα ήταν 13, κάτι που οδήγησε την Ελβετία, που τερμάτισε δεύτερη, να ζητήσει τον αποκλεισμό της, χωρίς αποτέλεσμα. Η νίκη αυτή έκανε το Βέλγιο την τελευταία από τις επτά χώρες που ιδρυτικά συμμετείχαν στον διαγωνισμό και κέρδισαν, καθώς οι άλλες χώρες είχαν ήδη κερδίσει πριν. Η Sandra Kim σημείωσε εκείνη τη χρονιά 176 πόντους, ένα ρεκόρ που παρέμεινε μέχρι το 1993, και το 2022, το ρεκόρ της εξακολουθεί να κατατάσσεται στην όγδοη θέση όλων των νικητών της Eurovision.
Το Βέλγιο τερμάτισε τελευταίο για έβδομη φορά στον διαγωνισμό του 1993, πριν σημειώσει την καλύτερη θέση της δεκαετίας του 1990 το 1998 με τη Mélanie Cohl, που κατέκτησε την έκτη θέση. Στη δεκαετία του 2000, η χώρα είχε ανάμεικτα αποτελέσματα: άρχισε τη δεκαετία με μια ακόμη τελευταία θέση στον διαγωνισμό του 2000 στη Στοκχόλμη, αλλά το 2003 σημείωσε την καλύτερη θέση του 21ου αιώνα με τους Urban Trad, που ερμήνευσαν σε φανταστική γλώσσα και κατέκτησαν τη δεύτερη θέση με 165 πόντους, χάνοντας με δύο πόντους από την Τουρκία. Από το 2005 έως το 2009, το Βέλγιο απέτυχε να περάσει στον τελικό σε πέντε συνεχόμενες χρονιές.
Η συμμετοχή του 2010 ήταν ο Tom Dice, φιναλίστ του The X Factor, ο οποίος τερμάτισε πρώτος στον ημιτελικό, επιτρέποντας στο Βέλγιο να προκριθεί στον τελικό για πρώτη φορά από το 2004 και να κατακτήσει τη 6η θέση, το καλύτερο αποτέλεσμα από το 2003. Στη συνέχεια, η χώρα είχε μια σειρά από επιτυχίες και αποτυχίες: ενώ απέτυχε να προκριθεί σε πέντε διαγωνισμούς (2011, 2012, 2014, 2018 και 2019), το 2013 προκρίθηκε και ακολούθησε τρεις συνεχόμενες θέσεις στην πρώτη δεκάδα με τους Loïc Nottet (τέταρτος το 2015), Laura Tesoro (δέκατη το 2016) και Blanche (τέταρτη το 2017). Μετά από δύο αποτυχίες το 2018 και το 2019, το Βέλγιο σημείωσε τρεις συνεχόμενες προκρίσεις το 2021 με τους Hooverphonic, το 2022 με τον Jérémie Makiese και το 2023 με τον Gustaph, ο οποίος κατέκτησε την έβδομη θέση.
Διαφορά μεταξύ Καναλιών
Υπάρχει σημαντική διαφορά στα αποτελέσματα που κατέγραψαν οι φορείς ραδιοτηλεόρασης του Βελγίου στον Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision. Οι γαλλόφωνοι φορείς της Βαλλονίας ήταν υπεύθυνοι για τη μοναδική νίκη του Βελγίου το 1986, για όλες τις δέκα πρώτες πέντε θέσεις και για 18 από τις 26 θέσεις στην πρώτη δεκάδα. Αντίθετα, οι φλαμανδικοί φορείς κατάφεραν να φτάσουν στην πρώτη δεκάδα μόνο οκτώ φορές, ενώ υπήρξαν υπεύθυνοι για έξι από τις οκτώ τελευταίες θέσεις του Βελγίου.
Στη δεκαετία του 1990, εισήχθη ο κανονισμός του υποβιβασμού, που σήμαινε ότι οι χώρες με τις χειρότερες θέσεις δεν θα μπορούσαν να συμμετάσχουν τον επόμενο χρόνο, λόγω της αύξησης του αριθμού των συμμετεχόντων χωρών. Το Βέλγιο υποβιβάστηκε τρεις φορές, το 1994, το 1997 και το 2001. Δύο φορές μετά από κακή θέση φλαμανδικής συμμετοχής από τον φορέα BRTN και μία φορά μετά την τελευταία θέση της συμμετοχής “Envie de vivre” της Nathalie Sorce από τον φορέα RTBF το 2000.
Από την εισαγωγή των ημιτελικών το 2004, οι δύο φορείς του Βελγίου έχουν καταφέρει να πετύχουν παρόμοια αποτελέσματα ως προς την πρόκριση στον τελικό: μέχρι το 2024, οι RTBF και VRT προκρίθηκαν από τέσσερις φορές σε δέκα και εννέα ημιτελικούς αντίστοιχα.
