Μετά από δύο χρόνια σε τηλεοπτικά στούντιο, η Eurovision επιστρέφει το 1959 σε αίθουσα κοντσέρτων. Η βραδιά ξεκίνησε με εισαγωγικό φιλμάκι που έδειχνε τη γύρω περιοχή (Cannes by night, το ξενοδοχείο Carlton και το ίδιο το Palais des Festivals). Ουσιαστικά, είχαν βγάλει μια κάμερα ακριβώς έξω από την αίθουσα και πήραν ένα μονοπλάνο, κάνοντας μια περιστροφή γύρω από τον εαυτό της. Βλέπουμε μετά τις ταξιθέτριες να οδηγούν τον κόσμο, ενώ η ορχήστρα παίζει το θέμα της Eurovision, αρκετή ώρα αφότου έχει μπει η κάμερα μέσα στην αίθουσα.
Η 25χρονη παρουσιάστρια εκφωνεί λίγα εισαγωγικά στο μέσο της σκηνής και μετά κατευθύνεται προς τα δεξιά («Venez avec moi») {Ελάτε μαζί μου}, εκεί όπου βρίσκεται ο πίνακας, παίρνει μια μεγάλη βέργα (απαραίτητο… αξεσουάρ της εποχής) και διαπιστώνει τα εξής (ασύνδετα μεταξύ τους): «Eh oui, oui, oui, evidamment la France (qui) s’est vu attribuer la première place. Mais la chanson européenne c’est pas seulement ce tableau. C’est autre chose que vous allez voir» {Ε, ναι, ναι, ναι, προφανώς η Γαλλία (είναι αυτή που) της δόθηκε η πρώτη θέση. Όμως το ευρωπαϊκό τραγούδι δεν είναι μόνο αυτός ο πίνακας. Είναι άλλο πράγμα, το οποίο πρόκειται να δείτε}. Κατόπιν, παρουσιάζει μία-μία τις χώρες, λέγοντας «καλησπέρα» στη γλώσσα της καθεμίας. Πολύ χαρακτηριστικά ήταν τα τρία καρουζέλ που περιστρέφονταν επί σκηνής –υπό τους ήχους μιας άρπας- παρουσιάζοντας τους καλλιτέχνες (για πρώτη φορά και μάλιστα σε μονοπλάνο) με φόντο κάτι ιδιαίτερο από τη χώρα τους. Εκεί η Ολλανδή εκπρόσωπος κρατιέται καλά, για να μην πέσει. Το ίδιο επαναλήφθηκε κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού, όταν εμφανιζόταν κάθε χώρα.
Η παρουσιάστρια εκφωνεί ότι εναρκτήρια χώρα είναι η Γαλλία «par la bouche de Jean Philippe» {Δια στόματος Jean-Philippe}. Δίνει εξηγήσεις για το περιεχόμενο και το ύφος των τραγουδιών. Όταν παρουσιάζει τον τίτλο της Σουηδίας, κάνει ένα λαθάκι, το οποίο διορθώνει αμέσως.
Γενικά συμπεραίνουμε ότι διάβαζε σε auto-cue (ή έστω σε χειρόγραφα χαρτόνια!) το κείμενό της. Ο κάθε μαέστρος παραδίδει τη μπαγκέτα του στον επόμενο. Αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά τονίζονταν περισσότερο οι χώρες και όχι τα τραγούδια αυτά καθ’ αυτά.
| Eurovision Song Contest 1959 | |
| Στοιχεία | |
| Τελικός | 11 Μαρτίου 1959 |
| Τοποθεσία | Palais des Festivals et des Congrès |
| Πόλη | Κάννες, Γαλλία |
| Παρουσίαση | Jacqueline Joubert |
| Μαέστρος | Franck Pourcel |
| Σκηνοθεσία | Marcel Cravenne |
| Τηλεοπτ. Φορέας |
Radiodiffusion-Télévision Française (RTF) |
| Διάλλειμα | Κανένα |
| Συμμετοχές | 11 |
| Πρωτοεμφανιζόμενες |  Μονακό |
| Επέστρεψαν |  Ην. Βασίλειο |
| Δεν συμμετείχαν |  Λουξεμβούργο |
| Ψηφοφορία | |
| Κάθε χώρα είχε 10 μέλη της κριτικής επιτροπής, τα οποία απένειμαν από 1 βαθμό στο αγαπημένο τους τραγούδι. | |
| 0 Βαθμοί | Καμμία |
| Νικητής |
Teddy Scholten Een beetje |
ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ
Το δροσερό Oui, oui, oui, oui, με τον μεγάλο γόη της εποχής, Jean Philippe, ξεκίνησε το διαγωνισμό (και «θρονιάστηκε» για έξι μήνες στο γαλλικό τοπ, κάνοντάς το τη σημαντικότερη επιτυχία της Eurovision όλων των εποχών στη Γαλλία). Επιπλέον –από στιχουργικής απόψεως– ήταν η πρώτη φορά που έγιναν «εξωτικές» αναφορές (συγκεκριμένα στη Χαβάη), προσπαθώντας να δοθεί μια διεθνής νότα, μοτίβο που υπάρχει σε πάμπολλα τραγούδια εφεξής. Ο πάντοτε υπερβολικός Domenico Modugno ήταν και πάλι παρών, με την ορχήστρα να μιμείται τη βροχή, η Ολλανδή όμως Teddy Scholten ήταν αυτή που γοήτευσε το κοινό με την απλότητα, το στυλ και το χαριτωμένο τραγούδι της. Καταστροφικό ντεμπούτο για το Μονακό με τον Γάλλο Jacques Pills και την τελευταία θέση. Βέβαια, την αμέσως επόμενη χρονιά η κόρη του, Jacqueline Boyer, πήρε το βραβείο για λογαριασμό της Γαλλίας.
Όμορφη στιγμή της βραδιάς οι δίδυμες αδελφές Kessler για τη Γερμανία με τις συντονισμένες τους κινήσεις. Οι συγκεκριμένες κυρίες αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τις ελληνίδες αδερφές Μπρόγιερ. Ο Αυστριακός Ferry Graf που προσπάθησε –κινούμενος από τις πολύ χαμηλές στις πολύ ψηλές νότες– να ανακατέψει ένα σωρό μουσικά είδη (καταλήγοντας σε έναν αχταρμά calypso, yodelling, όπερας, ποπ, schlager κλπ.). Ενδιάμεσα ακούστηκε ένα ωραίο ρετρό τραγούδι από τη Σουηδία. Ακόμα μια συμμετοχή που αξίζει να θυμόμαστε είναι η αγγλική με τους Pearl Carr & Teddy Johnson και το παιδικό αλλά τόσο αισιόδοξο Sing little birdie, με gag μια μικρή μαριονέτα σε σχήμα πουλιού. Η βραδιά έκλεισε με μια ωραία μπαλάντα και τον Bob Benny. Η θέση του παρέμεινε για δεκαετίες η καλύτερη για το φλαμανδόφωνο Βέλγιο.
Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ
Με το πέρας του διαγωνιστικού μέρους, η παρουσιάστρια υποκλίνεται σε δύο σημεία της σκηνής και απευθύνεται στις επιτροπές (στις οποίες –σημειωτέο– δεν υπήρχαν ειδικοί) να ψηφίσουν. Ζητά εκ των προτέρων να μιλούν «très lentement et distinctement» {Πολύ αργά και καθαρά} και καλεί κατευθείαν την πρώτη χώρα. Ο πίνακας περιλάμβανε τον αύξοντα αριθμό, τους βαθμούς, τη χώρα στα γαλλικά (με κορυφαίο το Principaute de Monaco, με μικρά-μικρά γράμματα, για να χωρέσει), ενώ υπάρχει και βέλος, για να σημειώνεται το προπορευόμενο τραγούδι.
Η ίδια η παρουσιάστρια δείχνει με τη βέργα και σχολιάζει την πορεία των αποτελεσμάτων, καλεί δε τις χώρες προσωπικά ως εξής: «Et maintenant, j’appelle…» {Και τώρα καλώ…}. Η κάμερα ζουμάρει πολύ ωραία, όταν δίνεται η πρώτη βαθμολογία κάθε χώρας. Το Βέλγιο ψηφίζει ανακατεμένα και πολύ γρήγορα –με την ανορθόδοξη και ξερή φόρμουλα «No…, χώρα, βαθμός» και μάλιστα στο τέλος εκφωνεί: «Total 10… Terminé. Bruxelles» {Σύνολο 10. Τελειώσαμε. Βρυξέλλες}! Γι’ αυτόν τον λόγο, η Jacqueline τονίζει ότι η ψηφοφορία πρέπει να γίνεται με τη σειρά εμφάνισης των τραγουδιών. Το Ηνωμένο Βασίλειο ψηφίζει βάσει της κανονικής φόρμουλας: «Song / chanson no…, χώρα,… points / marks». Σε κάποια φάση η παρουσιάστρια δεν ακούει και ρωτά: «Nederland (προσοχή στο λαθάκι!). Combien? How much? How many? One? One point? One?». Έχει αγωνία και αναστάτωση μαζί, ενώ βρίσκεται σε απίστευτη σύγχυση: «Belgique. C’est deux points? Tout? Vous m’attendez? Two marks. Alors, deux points, pour la Belgique» {Βέλγιο. Είναι δύο πόντοι; Τέλος; Με ακούτε; Δύο πόντοι. Είναι λοιπόν δύο πόντοι για το Βέλγιο}!
Η Αυστρία ξεχνά να πει, δίνοντας στην Ολλανδία, για ποια χώρα πρόκειται και η παρουσιάστρια ρωτά: «Pardon ?», διότι μπερδεύεται. Στο τέλος εκφωνεί η ίδια, μόνη της: -«That’s all?», -«Yes!». Ζητά από τον Ελβετό να μιλήσει «plus lentement» {Πιο αργά} και στο τέλος διαμείβεται ο εξής διάλογος: -«Chanson no 10, Royaume Uni, 3 points, fin!», -«Terminé?», -«Terminé, bon soir!» {-Τραγούδι αριθμός 10, Ηνωμένο Βασίλειο, 3 πόντοι, τέλος! – Τελειώσατε; – Τελειώσαμε, καλησπέρα!}. Εκείνη τη στιγμή γίνεται τριπλή ισοψηφία. Ο Σουηδός ολοκληρώνει ως εξής: «Terminé de Stockholm» {Τελειώσαμε από τη Στοκχόλμη}. Η Γερμανία ψηφίζει τη Γαλλία και η παρουσιάστρια εκφωνεί το αμίμητο (Γαλλίς ούσα και η ιδία): «La France vous remercie» {Η Γαλλία σας ευχαριστεί}!! Στο 3άρι για το Βέλγιο, αναρωτιέται: «Trois points? C’est bien trois points?» {Τρεις βαθμοί; Είναι όντως τρεις βαθμοί;}, για να αναφωνήσει έκθαμβος ο Γάλλος σχολιαστής: «Ah, elle est jolie, cette petite Suissesse» {Αχ, είναι όμορφη, αυτή η μικρή Ελβετίδα}! Ο Ολλανδός τελειώνει, παρόμοια με το Σουηδό: «Les Pays-Bas sont terminés» {Οι Κάτω Χώρες τελείωσαν}.
Κάποια στιγμή περνά πρώτο το Ηνωμένο Βασίλειο και το σχόλιο είναι: «La Grande-Bretagne a fait un saut très long» {Η Μεγάλη Βρετανία έκανε ένα πολύ μεγάλο άλμα}. Το Μονακό δεν κλείνει τη βαθμολογία του, έτσι εκφωνεί μόνη της: «Terminé? Merci!» {Τελειώσατε; Ευχαριστώ!}. Μεγάλη αντίδραση του κοινού και της ιδίας: «Oh… oh… oh» για το 7άρι της Ιταλίας στην Ολλανδία (όπως δήλωσαν εκ των υστέρων, από λάθος η επιτροπή της έδωσε τόσους βαθμούς). Την κοροϊδεύει συχνά ο Γάλλος σχολιαστής και απαντά εκείνος στις ερωτήσεις της, πριν από τους εκφωνητές. Στον Δανό εκφωνεί: «Speak slowly, please!». Δεν ακούει τον άσσο τους για τη Σουηδία «Combien?» και ζητά επιπλέον επανάληψη για τον βαθμό προς το Ηνωμένο Βασίλειο: «Chanson no?… Ten… Dis? How many marks? One? One mark.» (δεν θυμάται ότι «Ten» είναι «δέκα»!). Ο Δανός κλείνει ξερά: «Fini»{Τελείωσα}! Η Γαλλία ψηφίζει «Chanson no six» {τραγούδι αριθμός έξι} κι εκείνη ακούει «dix» {δέκα}, αλλά το διορθώνει αμέσως.
Στο τέλος ανακηρύσσει τη νικήτρια χώρα, που κέρδισε «avec la chanson no cinq, ‘Un peu’»{Με το τραγούδι αριθμός 5, «Λιγάκι»} (εκφωνεί τον τίτλο στα γαλλικά, κι όχι στα ολλανδικά, όπως θα έπρεπε). Καλεί την Teddy Scholten και αργότερα τον μαέστρο και τους συντελεστές. Ο Jean d’Arcy βγάζει ένα λογύδριο. Η παρουσιάστρια αφήνει τη βέργα και τρέχει προς τους νικητές. Η Teddy Scholten λαμβάνει το βραβείο κι ευχαριστεί στα γαλλικά «Merci beaucoup!». Δόθηκε μάλιστα βραβείο στα τρία πρώτα τραγούδια (υπήρχε κανόνας γι’ αυτό σε όλη τη δεκαετία του ’60, αλλά δεν επαναλήφθηκε, παρά μόνο το 1971) και μάλιστα ερμηνεύθηκαν και τα τρία επί σκηνής –κάτι μοναδικό στην ιστορία του διαγωνισμού– με αντίστροφη σειρά (από το 3ο βραβείο προς το νικητήριο). Η παρουσιάστρια τους καλεί έναν-έναν, για να τραγουδήσουν. Η νικήτρια τραγούδησε με μοναδικό φόντο τον ωκεανό, σύμβολο της Μεσογείου και της πόλης των Καννών που διοργάνωναν τον διαγωνισμό. Η ορχήστρα παίζει ένα μουσικό θέμα και, ενώ πηγαίνει η παρουσιάστρια για την αποφώνηση, ο σκηνοθέτης βιάζεται κι έτσι πέφτει απότομα το σήμα του σταθμού!
TRIVIA
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι χώρες που μπήκαν στην 5άδα ψηφίστηκαν από ακριβώς επτά χώρες. Η Ολλανδία ψήφισε γενναιόδωρα τη μεγάλη της αντίπαλο, Αγγλία, κάτι που η τελευταία δεν ανταπόδωσε όπως θα έπρεπε. Η Ιταλία –απολογούμενη για τους 7 βαθμούς– φέρεται να έχει δηλώσει εκ των υστέρων πως είχε κάνει λάθος κατά τη μετάδοση των αποτελεσμάτων, κάτι όμως που επίσημα δεν έχει επιβεβαιωθεί. Γενικά, δεν φαίνεται να έγιναν ανταλλαγές βαθμών. O Franck Pourcel, τέλος, έκανε κάτι μοναδικό: διηύθυνε τέσσερα τραγούδια στη σειρά.
Το Palais des Festivals, στο οποίο μάλιστα δίνονταν τα περίφημα κινηματογραφικά βραβεία στις Κάννες, δεν υπάρχει πια: είναι πλέον ένα μοντέρνο κτίσμα. Πλείστες αρνητικές κριτικές δέχτηκαν όλα τα τραγούδια (κι όχι μόνο το βραβείο) από τις εφημερίδες της εποχής, εκτός από το Βέλγιο, την Αγγλία και την Ιταλία, που άρεσαν σε όλο τον κόσμο. Είναι, τέλος, αξιοπερίεργο ότι η πρώτη κι ο δεύτερος της χρονιάς έχουν το ίδιο μικρό όνομα (η Ολλανδή Teddy Scholten και ο Άγγλος Teddy Johnson).
Φωτογραφικό Υλικό
