Ενώ τα πρώτα πλάνα από τις πρόβες έχουν ήδη αρχίσει να κυκλοφορούν, το αμφιλεγόμενο ζήτημα της συμμετοχής του Ισραήλ στον διαγωνισμό έρχεται πάλι στην επικαιρότητα, την ώρα που πάνω από 70 πρώην συμμετέχοντες του διαγωνισμού ζητούν με ανοιχτή επιστολή τους προς την EBU τον αποκλεισμό του Ισραήλ από την διοργάνωση. Συγκεκριμένα κατηγορούν τον ισραηλινό ραδιοτηλεοπτικό φορέα Kan ότι είναι “συνένοχος στην γενοκτονία των Παλαιστινίων που διαπράττει το Ισραήλ στην Γάζα”. Κατακρίνουν την EBU για την περσινή συμμετοχή του Ισραήλ και “την πίεση που αναγκάστηκαν να βιώσουν όλοι οι καλλιτέχνες” και χαρακτηρίζουν τον περσινό διαγωνισμό ως “τον πιο πολιτικοποιημένο, χαοτικό και δυσάρεστο στην ιστορία του θεσμού”. Ζητούν “να σταματήσει η δυσφήμιση αυτή του διαγωνισμού” και αναφέρουν πως η οργάνωση μπορεί και πρέπει να λάβει μέτρα, όπως έκανε και με την Ρωσία το 2022. Μάλιστα σημειώνουν ότι “συνεχίζοντας να προβάλλει την εκπροσώπηση του ισραηλινού κράτους, η EBU κανονικοποιεί και καλύπτει τα εγκλήματα του”.
Η κίνηση αυτή έχει πάρει μεγάλη δημοσιότητα καθώς η λίστα τραγουδιστών, συνθετών, στιχουργών και ευρύτερα δημιουργών παλαιότερων συμμετοχών που έχουν υπογράψει την επιστολη αυτή ξεπερνάει τους 70, μεταξύ των οποίων μάλιστα βρίσκονται και 2 παλιοί νικητές: ο Salvador Sorbal (Πορτογαλία 2017) και ο Charlie McGettigan (Ιρλανδία 1994). Επίσης συνυπογράφουν κι άλλοι καλλιτέχνες όπως η Hadise (Τουρκία 2009), La Zarra (Γαλλία 2023), Mae Muller (Ηνωμένο Βασίλειο 2023) ενώ αξίζει να σημειωθεί πως το μεγαλύτερο μέρος όσων έχουν υπογράψει προέρχονται από την Ισλανδία συμπεριλαμβανομένων και των Daði Freyr (2021), Sylvia Night (2006), Svala (2017), Paul Oscar(1997), Hatari (2019) κ.α. Υπενθυμίζεται ότι μέλη των Hatari, που συνυπογράφουν την λίστα και εκπροσωπούσαν την Ισλανδία στην Eurovision 2019 στο Τελ Αβιβ, είχαν προβεί και τότε σε μια κίνηση υποστήριξης προς τον παλαιστινιακό λαό όταν την ώρα που οι κάμερες ήταν στραμμένες πάνω τους για την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του televoting, ύψωσαν παλαιστινιακές σημαίες. Ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας RÚV της Ισλανδίας είχε τιμωρηθεί με πρόστιμο 5000 ευρώ από την EBU με την κατηγορία ότι παραβιάστηκε ο κανονισμός περί μη πολιτικών μηνυμάτων στον διαγωνισμό.
Η επιστολή αυτή έρχεται να προστεθεί σε μία σειρά αντιδράσεων που προκαλούνται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με αφορμή τη συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό. Τελευταία εξέφρασε την αντίρρηση του και ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας RÚV της Ισλανδίας ενώ τον προηγούμενο καιρό έχουν καλέσει σε ανοιχτές συζητήσεις για το ζήτημα της συμμετοχής του Kan στον διαγωνισμό και οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς της Σλοβενίας και της Ισπανίας (μία εκ των Big 5). Και επιπρόσθετα σε όλα αυτά έρχονται να προστεθούν τα διάφορα καλέσματα που έχουν γίνει το προηγούμενο διάστημα από καλλιτέχνες, φανς, οργανώσεις και ανθρωπιστικές ομάδες.
Το χρονικό του ζητήματος ήδη από το περσινό διαγωνισμό και η στάση της EBU
Το ζήτημα αποτελεί μία “καυτή πατάτα” στα χέρια της EBU ήδη από την Eurovision του 2024 όταν υπήρχαν ήδη έντονες αντιδράσεις για την συμμετοχή του Ισραήλ και τότε. Είχαν πραγματοποιηθεί πολλές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην διοργανώτρια χώρα, την Σουηδία, είχαν υπάρξει εντάσεις με συμμετέχοντες από χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ολλανδία (η οποία μάλιστα αποκλείστηκε από τον τελικό) και γενικότερα είχε αποτελέσει κεντρικό θέμα συζήτησης και αιτία για να σκεπαστεί ο διαγωνισμός με ένα κλίμα εντάσεων, λογοκρισίας, κατηγοριών για μεροληπτική στάση της EBU και τρομοκρατίας αφού και η ίδια η εκπρόσωπος του Ισραήλ ήταν αναγκασμένη να κυκλοφορεί με πολύ αυξημένη προστασία αλλά υπήρχε κι ένας ευρύτερος φόβος για την ασφάλεια των άλλων συμμετεχόντων ή για πιθανές επιθέσεις στο στάδιο ή το Μάλμε γενικότερα, που ήταν η διοργανώτρια πόλη.
Για όσα άτομα μπορεί να μην γνωρίζουν, υπενθυμίζουμε ότι η συγκεκριμένη ένταση έχει προκύψει μετά την νέα πολεμική σύρραξη που ξεκίνησε ανάμεσα στο Ισραήλ και την Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς που κόστισε την ζωή σε 1.200 ανθρώπους. Έκτοτε η πολεμική σύρραξη στην Γάζα έχει κοστίσει την ζωή σε πάνω από 50.000 Παλαιστίνιους, με πολλούς φορείς να κατακρίνουν και να καταδικάζουν το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου και πράξεις με χαρακτήρα γενοκτονίας. Από τότε η ένταση αυτή έχει πρωταγωνιστική παρουσία και στους κόλπους του διαγωνισμού της Eurovision.
Από την μεριά της η EBU έχει απαντήσει κατά καιρούς στα διάφορα καλέσματα και επιστολές λέγοντας πως ο διαγωνισμός είναι ανάμεσα σε ραδιοτηλεοπτικούς φορείς κρατών και όχι ανάμεσα σε κυβερνήσεις κι ότι θα πρέπει να παραμείνει μη πολιτικός. Πρόσφατα, μάλιστα, όταν 26 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έστειλαν μία επιστολή αντίστοιχου περιεχομένου στον πρόεδρο της EBU όπου ζητούσαν τον αποκλεισμό του Ισραήλ, ο ίδιος απάντησε: “Η συμμετοχή στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision επεκτείνεται σε όλους τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς μέλη της EBU. Ο ισραηλινός ραδιοτηλεοπτικός φορέας, Kan, είναι πλήρες και ενεργό μέλος της EBU και, ως εκ τούτου, μπορεί να λάβει μέρος. […] Η EBU κινείται στο ίδιο μοτίβο με άλλους διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων αθλητικών ενώσεων και ομοσπονδιών, που έχουν διατηρήσει παρομοίως τη στάση τους χωρίς αποκλεισμούς έναντι των Ισραηλινών συμμετεχόντων σε μεγάλους αγώνες αυτή τη στιγμή.”
Ακολουθούν η επιστολή των 26 ευρωβουλευτών και η απάντηση της EBU:
Πλήθος ατόμων, βέβαια, δεν έχουν πειστεί από τα συγκεκριμένα επιχειρήματα, συγκρίνοντας συχνά την στάση της EBU τώρα με την περίπτωση της Ρωσίας όπου αποτελεί μία αντίστοιχη περίπτωση, η οποία έχει αποκλειστεί από τον διαγωνισμό από το 2022, αφότου μόλις ξέσπασε ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας. O Σλοβένος ευρωβουλευτής Matjaž Nemec, ο οποίος είχε βασικό ρόλο στην παραπάνω κίνηση, είχε δηλώσει: “Η Eurovision υποτίθεται ότι γιορτάζει τη μουσική, την ενότητα και την πολιτιστική πολυμορφία. Όταν η EBU επιτρέπει άλλα μέτρα ανά περίπτωση και αποφεύγει τη σαφή υπεράσπιση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προδίδει τις ίδιες τις αξίες στις οποίες οικοδομήθηκε η εκδήλωση.”
Είναι γεγονός ότι και φέτος ο διαγωνισμός δεν κατάφερε να ξεφύγει από κατακριτέο κλίμα που έχει επιφέρει η συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ίσως φέτος οι αντιδράσεις να είναι και πιο εντατικοποιημένες. Πάντως το αν ο διαγωνισμός έχει πολιτικό ή μη πολιτικό χαρακτήρα και το αν λογοκρίνει στοχευμένες απόψεις είναι ένα ζήτημα που προκύπτει συχνά ήδη από το 2022 με το ζήτημα Ρωσίας-Ουκρανίας ενώ έχει εκτοξευθεί έπειτα τον πόλεμο του Ισραήλ στην Γάζα. Αναμένεται να δούμε πως θα συνεχίσει να το διαχειρίζεται η EBU κι αν θα καταφέρει φέτος να οργανώσει έναν ήρεμο διαγωνισμό, χωρίς τις εντάσεις του περσινού.
Ολόκληρη η ανοιχτή επιστολή: Προηγούμενοι συμμετέχοντες ζητούν από την EBU τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τον διαγωνισμό.
“We, the undersigned former Eurovision participants, urge all members of the European Broadcasting Union (EBU) to demand the exclusion of KAN, the Israeli public broadcaster, from the Eurovision Song Contest. KAN is complicit in Israel’s genocide against the Palestinians in Gaza and the decades-long regime of apartheid and military occupation against the entire Palestinian people.
We believe in the unifying power of music, which is why we refuse to allow music to be used as a tool to whitewash crimes against humanity. Last year, we were appalled that the EBU allowed Israel to participate while it continued its genocide in Gaza broadcast live for the world to see. The result was disastrous.
Rather than acknowledging the widespread criticism and reflecting on its own failures, the EBU responded by doubling down — granting total impunity to the Israeli delegation while repressing other artists and delegations, making the 2024 edition the most politicized, chaotic and unpleasant in the competition’s history.
Silence is not an option. When authoritarian movements and the far-right are on the rise around the globe, our duty to speak out has only become more pressing. We therefore join together to state that the EBU’s complicity with Israel’s genocide must stop.
By continuing to platform the representation of the Israeli state, the EBU is normalising and whitewashing its crimes. The EBU has already demonstrated that it is capable of taking measures, as in 2022, when it expelled Russia from the competition. We don’t accept this double standard regarding Israel.
We stand in solidarity with this year’s contestants and condemn the EBU’s repeated refusal to take responsibility.
As singers, songwriters, musicians and others who have had the privilege of participating in Eurovision, we urge the EBU and all its member broadcasters to act now and prevent further discredit and disruption to the festival: Israel must be excluded from Eurovision.”
Την επιστολή υπογράφουν:
Hersi , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Αλβανία , 2014
Nino , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Βοσνία Ερζεγοβίνη , 2001
Alma Čardžic , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Βοσνία Ερζεγοβίνη , 1994 ,1997
Almir Ajanović , Τραγουδοποιός , Βοσνία Ερζεγοβίνη , 2016
Amila Glamočak , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Βοσνία Ερζεγοβίνη , 1996
Anita Välimaa , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Φινλανδία , 1984, -85, -86, -89, -91, -92, -93
Jukka Välimaa , Στιχουργός , Φινλανδία , 1991
Kaija Kärkinen , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Φινλανδία , 1991
Kati Bergman , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Φινλανδία , 1986
Linda Ilves , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Φινλανδία , 2016
Outi Popp , Σχολιαστής , Φινλανδία , 1993
Samuli Kosminen , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Φινλανδία , 1998
Samuli Laine , Σκηνογράφος , Φινλανδία , 2007
Sanna Kojo , Σχολιαστής , Φινλανδία , 1993-2013
Timo Kiiskinen , Τραγουδοποιός , Φινλανδία , 2010
La Zarra , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Γαλλία , 2023
Jessy matador , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Γαλλία , 2010
Mariline , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Γαλλία , 1998
Sylvia Night , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2006
Ásdís María , Τραγουδοποιός , Ισλανδία , 2024
Árný Fjóla Ásmundsdóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2021
Daði Freyr Pétursson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2021
Hulda Kristín Kolbrúnardóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2021
Daníel Ágúst , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 1989
Eyþór Ingi , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2007
Andrean Sigurgeirsson , Χορευτής/τρια , Ισλανδία , 2019
Ástrós Guðjónsdóttir , Χορευτής/τρια , Ισλανδία , 2019
Einar Hrafn Stefánsson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2019
Klemens Hannigan , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2019
Matthías Tryggvi Haraldsson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2019
Sólbjört Sigurðardóttir , Χορευτής/τρια , Ισλανδία , 2019
Lay Low , Τραγουδοποιός , Ισλανδία , 2022
Paul Oscar , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 1997
Heiðar Örn Kristjánsson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2014
Óttarr Proppé , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Ισλανδία , 2014
Svala , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2017
Elín Eyþórsdóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2022
Elísabet Eyþórsdóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2022
Sigríður Eyþórsdóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2022
Andri Hrafn Unnarsson , Σχεδιαστής ρούχων , Ισλανδία , 2019
Björn Thors , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Ισλανδία , 2006
Eiríkur Hauksson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 1986, 2007
Gaukur Úlfarsson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 2006
Ingibjörg Stefánsdóttir , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 1993
Karen Briem , Σχεδιαστής ρούχων , Ισλανδία , 2019
Kristjana Stefánsdóttir , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Ισλανδία , 2010
Pálmi Gunnarsson , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ισλανδία , 1986
Sigurður Örn Jónsson , Στιχουργός , Ισλανδία , 2000
Charlie McGettigan , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ιρλανδία , 1994
Mickey Harte , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ιρλανδία , 2003
Brian Kennedy , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ιρλανδία , 2006
Mark Caplice , Τραγουδοποιός , Ιρλανδία , 2018
Amber , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Μάλτα , 2015
Thea Garrett , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Μάλτα , 2010
Glen Vella , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Μάλτα , 2011
GÅTE , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Νορβηγία , 2024
António Calvário , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Πορτογαλία , 1964
Lena d’Água , Backing φωνητικά, όργανα ή άλλα , Πορτογαλία , 1978
Paulo de Carvalho , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Πορτογαλία , 1974, 1977
Rita Reis , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Πορτογαλία , 2006
Fernando Tordo , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Πορτογαλία , 1973, 1977
Salvador Sobral , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Πορτογαλία , 2017
Filip Vidušin , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2022
Gašper Hlupič , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2022
Martin Mutec , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2022
Zala Velenšek , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2022
Žiga Žvižej , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2022
Zala Kralj , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Σλοβενία , 2019
Rykka , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ελβετία , 2016
Hadise , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Τουρκία , 2009
Bianca Nicholas , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ηνωμένο Βασίλειο , 2015
Mae Muller , Διαγωνιζόμενος καλλιτέχνης , Ηνωμένο Βασίλειο , 2023
